وجود مشکلات نوشتاری در کودکان اختلال یادگیری نیروی هوایی از محله های شرق تهران یکی از چالش های والدین این کودکان می باشد.
کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری نیروی هوایی (که اغلب “ناتوانی های یادگیری” نیز نامیده میشود) به طور معمول با چالشهای نوشتاری قابل توجهی مواجه هستند. این مشکلات تنها به “خوش خط نبودن” محدود نمیشود، بلکه میتواند ریشه در پردازش مغزی آنها داشته باشد.
در این مقاله، به طور کامل به مشکلات نوشتاری در کودکان و دانش آموزان با اختلال یادگیری نیروی هوایی، ریشههای این مشکلات و راهکارهای احتمالی میپردازیم.
نام مشکل خاص نوشتاری در کودکان اختلال یادگیری نیروی هوایی چیست؟
مشکل خاص نوشتاری در این کودکان اغلب “دیسگرافیا” (Dysgraphia) نامیده میشود. دیسگرافیا یک اختلال عصب-رشدی است که بر توانایی نوشتن، به ویژه از نظر دستخط، املا و روان بودن نوشتار تأثیر میگذارد.
مشکلات نوشتاری رایج در کودکان با اختلال یادگیری نیروی هوایی
ضعف ها و مشکلات نوشتاری در کودکان با اختلال یادگیری در نیروی هوایی تهران را میتوان در چند دسته اصلی تقسیمبندی کرد:
۱. مشکلات مربوط به مکانیک نوشتن (Handwriting)
بدخطی
نوشتهها نامرتب، ناخوانا و با اندازههای نامنظم (حروف خیلی بزرگ یا خیلی کوچک) هستند.
فاصلهگذاری نامناسب
عدم رعایت فاصله بین کلمات، حروف و خطوط.
طرز قرارگیری مداد
گرفتن غیراصولی و ناجور مداد که منجر به خستگی سریع و درد در دست میشود.
سرعت کم در نوشتن
کودک بسیار کندتر از همسالان خود مینویسد و در تکمیل تکالیف نوشتاری مشکل دارد.
عدم توانایی در نوشتن روی خط
کودک نمیتواند حروف را به درستی روی خط بنویسد یا از حاشیهها استفاده کند.
هماهنگی ضعیف چشم و دست
در هماهنگی چشم و دست مشکل دارند. مثلا توانایی پرتاب درست یک توپ را بهوا و گرفتن مجدد آن را به خوبی ندارند.
۲. مشکلات مربوط به “املاء“
اشتباهات املایی مکرر و غیرمعمول
حتی در کلمات ساده و آشنا.
ناتوانی در به خاطر سپردن شکل کلمات
حتی پس از بارها تمرین.
حذف، جابجایی یا افزودن حروف
در کلمات (مثلاً نوشتن “مدرسه” به صورت “مدرسه” یا “دزگ” به جای “دست”).
نوشتن یک کلمه به چند شکل مختلف در یک متن
شکل های مختلفی از یک کلمه رد در یک کتن می نویسد و خیلی از مواقع خوانا هم نیستند
۳. مشکلات مربوط به “انشا و بیان نوشتاری“
دشواری در سازماندهی افکار روی کاغذ
کودک ایدههای خوبی در ذهن دارد اما نمیتواند آنها را به صورت منسجم روی کاغذ بیاورد.
جملات کوتاه و ساده
استفاده نکردن از جملات پیچیده و متنوع.
مشکل در پاراگرافبندی و ساختار متن
معمولا جملاتی که می نویسد سر و ته ندارند. جای افعال بسیار بی ربط می باشد و سبب می شوند خواندن جمله را نامفهوم کند.
حذف کلمات کلیدی
از جمله مانند فعل یا فاعل
دشواری در شروع یک داستان یا مقاله
در نوشتن یک داستان حیال پردازانه و یا یک انشا برای آنها بسیار سخت می باشد.
عدم توانایی در بیان کامل و دقیق آنچه میخواهد بگوید
این مشکل گاهاً در بعضی بچه های با اختلال یادگیری در نیروی هوایی دیده می شود.
۴. مشکلات “شناختی و پردازشی“
مشکل در حافظه کاری
کودک نمیتواند همزمان به املای کلمه، دستور زبان، ساختار جمله و ایده اصلی فکر کند. این بار شناختی زیاد باعث سردرگمی و کاهش کیفیت نوشته میشود.
مشکل در پردازش سریع اطلاعات
کندی در بازیابی اطلاعات از حافظه برای نوشتن.
ریشهها و علل زیربنایی
این مشکلات نوشتاری معمولاً ناشی از یک یا چند مورد از موارد زیر است:
مشکلات پردازش دیداری-فضایی
درک نادرست از فضا، فاصله و شکل حروف. مثلا به هنگام پرتاب کی توپ به سمت کودک، خیلی خوب نمی تواند تخمین بزند که کی توپ به او می رسد.
مشکلات پردازش زبان
ضعف در مهارتهای زبانی که پایهی نوشتن هستند (دایره لغات، دستور زبان، درک مطلب).
مشکلات حافظه
به ویژه حافظه کاری که برای نگهداری و دستکاری اطلاعات در حین نوشتن حیاتی است.
مشکلات هماهنگی حرکتی
ضعف در مهارتهای حرکتی ظریف که برای کنترل مداد لازم است.
مشکلات پردازش توالی و ترتیب
ناتوانی در به خاطر سپردن ترتیب صحیح حروف در کلمات.
درمان، راهکارها و مداخلات کمککننده
کمک به این کودکان نیازمند صبر، درک و یک رویکرد چندوجهی است:
۱. مداخلات تخصصی در کودکان اختلال یادگیری نیروی هوایی:
کاردرمانی در کودکان با اختلال یادگیری
درمان اصلی و تخصصی کودکان با اختلال یادگیری در نیروی هوایی بر عهده متخصص کاردرمانی می باشد. تمرینات کاردرمانی برای تقویت درک دیداری و شنیداری، برای تقویت عضلات دست، بهبود هماهنگی چشم و دست و آموزش طرز صحیح گرفتن مداد بسیار مؤثر است.
آموزش ویژه
معلم یا درمانگر میتواند با روشهای چندحسی (استفاده از بینایی، لامسه و حرکت) به کودک کمک کند. مثلاً:
- نوشتن حروف با انگشت روی شن، خمیر بازی یا کرم اصلاح.
- استفاده از کارتهای حروف برجسته.
آموزش مستقیم مهارتهای نوشتاری
شکستن فرآیند نوشتن به مراحل کوچکتر و آموزش گام به گام هر بخش (مانند جملهنویسی، پاراگرافنویسی و…).
۲. راهبردهای جبرانی در خانه و مدرسه:
کاهش فشار برای خوش خطی
در مراحل اولیه، تمرکز را بر روی محتوا و ایدهها بگذارید، نه بر روی زیبایی خط.
استفاده از فناوری
اجازه استفاده از کامپیوتر یا تبلت برای تایپ کردن تکالیف. نرمافزارهای تبدیل گفتار به متن بعضاً می تواند کمک کند اما نمی تواند درمان را حذف کند. درمان حتماً توسط متخصص کاردرمانی باید انجام شود و در مواردی هم نیاز به گفتاردرمانی می باشد.
دادن زمان اضافه
برای کودکان با اختلال یادگیری نیروی هوایی که در نوشتن کُند هستند، به هنگام انجم تکالیف و نوشتن مشق مدرسه، می بایست برای انجام تکالیف و امتحانات، به آنها زمان بیشتری داده شود.
تهیه جزوه یا کپی از درس توسط معلم یا همکلاسی
تا کودک بتواند تمرکز خود را روی یادگیری بگذارد نه روی کپی کردن از روی تخته.
اجازه استفاده از ابزارهای کمکی
مانند مدادهای مخصوص با grip، کاغذهای خطدار برجسته یا دفترهای با خطوط رنگی.
تکهتکه کردن تکالیف
دادن تکلیف نوشتاری به بخشهای کوچکتر و قابل مدیریت.
۳. حمایت عاطفی و انگیزشی:
تأکید بر نقاط قوت کودک
این کودکان اغلب به دلیل شکستهای مکرر، اعتماد به نفس پایینی دارند. پیدا کردن و تشویق استعدادهای دیگرشان (مانند هنر، ورزش یا صحبت کردن) بسیار مهم است.
پرهیز از سرزنش و مقایسه
به خاطر داشته باشید که این مشکل تقصیر کودک نیست و او عمداً این کار را انجام نمیدهد.
ایجاد محیطی حمایتگر
همکاری نزدیک بین والدین، معلمان و درمانگران برای ایجاد یک برنامه منسجم و مؤثر ضروری است.
جمعبندی نهایی
مشکلات نوشتاری در کودکان با اختلال یادگیری نیروی هوایی منطقه تهران، ریشه در تفاوت در ساختار و عملکرد مغز آنها دارد. این مشکلات با تنبلی یا بیدقتی قابل توضیح نیست. تشخیص به موقع و مداخله هدفمند، همراه با درک و حمایت اطرافیان، میتواند به این کودکان کمک کند تا بر چالشهای خود غلبه کرده و حتی از نوشتن به عنوان ابزاری برای بیان ایدههای ناب خود لذت ببرند.
منابع
1- اختلالات ناتوانی یادگیری، نوشتن
3-نارساخوانی، اختلال نوشتن و اختلال حساب: کمک به رشد کودکان دارای اختلالات یادگیری